महोत्तरी- महोत्तरी औरही–२ का स्नातक तहका विद्यार्थी अशोक मण्डल (धानुक) आज स्थानीय समुदायमा सामाजिक–आर्थिक रुपान्तरणका प्रेरणादायी पात्रका रूपमा चिनिन थालेका छन्। बजारबाट प्राप्त IPO नाफाको १० प्रतिशत रकम समाजको सेवामा खर्च गर्ने उनको निर्णय केवल दान वा उदारता मात्र होइन-यो नयाँ पुस्तामा बढ्दै गएको सामाजिक उत्तरदायित्वबोधको संकेत पनि हो।

समाजमै बसोबास गर्ने युवाद्वारा उपचार अभावमा परेका बिरामीलाई सहयोग गर्नु, शैक्षिक सामग्री नपाएका विद्यार्थीहरूको हातमा पुस्तक–कलम पुर्‍याउनु, विपन्न परिवार र विपद्‌पीडितलाई राहत उपलब्ध गराउनु, वृद्धवृद्धाको हेरचाहमा साथ दिनु-यी कार्यले मण्डललाई सामान्य युवाको सीमाभन्दा बाहिर लिएर ‘सचेत नागरिक’ को रोल मोडेलमा उभ्याएको छ।

सामुदायिक विद्यालयमा पुस्तक तथा स्टेशनरी वितरण, रक्तदान अभियानमा पुनः–पुनः सहभागिता, सडक सरसफाइ र खेलकुद सामग्री वितरणजस्ता कार्यक्रमले उनी सामाजिक विकासका बहुआयामिक आयामलाई समानरूपमा सम्बोधन गर्न इच्छुक रहेको प्रमाणित गर्छन्।

त्यसमाथि, वित्तीय सीप विकासतर्फ उनको पहल अझै महत्त्वपूर्ण छ। ५०० भन्दा बढी युवालाई IPO भर्न सिकाइसकेका मण्डल भन्छन्—“वित्तीय ज्ञान नभएकै कारण धेरैले अवसर गुमाइरहेका छन्।” वास्तवमै, आजको डिजिटल र आर्थिक प्रतिस्पर्धाको युगमा वित्तीय साक्षरता पनि शिक्षा जत्तिकै प्राथमिक विषय बनिएको छ। युवालाई आर्थिक समझ र सीप सिकाउनु भनेको उनीहरूको भविष्यमा सुरक्षित आधार निर्माण गर्नु हो।

मण्डलले व्यक्त गरेका विचार—“IPO बाट प्राप्त नाफा केवल व्यक्तिगत लाभका लागि सीमित राख्नु उचित ठानिनँ। समाजको आवश्यकतामा खर्च गर्दा नै वास्तविक सन्तोष मिल्छ”-यही चेतनाको प्रतिध्वनि हो। व्यक्तिगत सफलतासँगै सामाजिक दायित्व पूरा गर्ने संस्कार यदि युवा पुस्तामा मजबुत बनेर विकसित भयो भने त्यो समुदाय मात्र होइन, राष्ट्रकै प्रगतिमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्नेछ।

स्थानीयवासीहरूका अनुसार मण्डलको निरन्तर सेवा, नेतृत्व र वित्तीय सीप प्रशिक्षणले औरही–२ मात्र होइन, छिमेकका बस्तीहरूमा पनि चेतना र सहभागिता बढाएको छ। यो स्थिति देखाउँछ-एक व्यक्तिको सकारात्मक पहलले कति ठूलो समुदायमा परिवर्तन ल्याउन सक्छ।

यसरी हेर्दा, अशोक मण्डलको उदाहरणले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छ-सामाजिक उत्तरदायित्व र वित्तीय ज्ञानको संयोजनले युवा पुस्तालाई केवल ‘उपभोक्ता’ होइन, ‘सृजक’ बनाउँछ।उनको कथा युवामध्ये फैलिन जरुरी छ, ताकि समाजले नायक खोजिरहन नपरोस्—युवा नै नायक बन्न सकून्।